دریا

میش ماهی

میش ماهی این ماهی بزرگترین ماهی خوراکی خلیج فارس است. وزن این ماهی حدود ۴-۶۰ کیلو گرم وطول ان ۴۰-۱۵۰ سانتی متر می باشد،دارای پوست نقره ای خاکستری و سر بزرگ می باشد. تجمع این ماهی در مناطق قشم، دیر و خارک می باشد.  میش ماهی از خانواده ی شوریده ماهیان است و یکی از ماهی های درجه یک دریای جنوب است.یکی از پرطرفدارترین ماهیان بندر آبادان می باشد که در اندازه های کوچک آن برای سرخ کردنی استفاده می کنند و در اندازه و وزن های بزرگتر که بصورت تیکه ای یا فیله شده بفروش می رسد را برای قلیه استفاده می کنند و اگر شما از یک آبادانی بپرسید چه ماهی برای قلیه بهتر است اول اسم میش ماهی را به شما می گوید. میش ماهی برای سرخ کردنی و قلیه مناسب می باشد.گوشت بی تیغ و لخم این ماهی لذیذ است و کمتر کسی پیدا می شود که بعد از یکبار استفاده و میل نمودن از میش ماهی ، این ماهی خوشمزه را در سبد غذائی خود قرار ندهد.

ماهی کفال

خانواده کفال ماهی شکلان ماهیانی طویل هستند که معمولاً سر پهن و پوزهای کند دارند. بدن به شکل استوانه‌ای بوده و یا کمی از دو پهلو فشرده شده‌است. چشم‌ها تا حدی به وسیله بافت چربی پوشیده شده‌است و دارای دهانی کوچک، انتهایی و کمی تحتانی می‌باشند. دندان‌ها در این خانواده کوچک، ضعیف و پنهان بوده و یا اینکه اصلاً وجود ندارد. کفال ماهیان دارای دو باله پشتی جدا از هم هستند که شعاع‌های سخت اولین باله پشتی آنها ۴ عدد می‌باشد. سطح پشتی بدن اینها به رنگ آبی یا سبز زیتونی و پهلوها و شکم نقره‌ای می‌باشد و غالباً ۹-۳ رگه طولی بر روی پشت، پهلو و شکم انها دیده می‌شود.

جزء بهترین ماهی های دریای جنوب به حساب می آیند. البته بعضی مواقع برخی از آنها ممکن است باعث اشتباه شوند. مثلاً ماهی کفال قرمز به هیچ وجه جزء کفال های معمولی نبوده و اسم علمی، شکل ظاهری، رنگ، طعم آن کاملاً متفاوت با کفال است. توجه داشته باشید هنگام تمیز نمودن نباید جگر این ماهی را دور انداخت زیرا از ارزش غذایی خاصی برخوردار است.

ماهی کتو

کتو نوعی ماهی است. بدن مستطیلی شکل، فشرده و کوچک بوده فکین در جلو دارای دندان‌های نیش دائمی است باله مخرجی از باله پشتی دوم بلند تراولین باله پشتی دارای ۸ شعاع سخت، دومین باله پشتی دارای یک شعاع سخت و ۱۸ تا ۲۰ شعاع نرم و باله مخرجی دارای ۳ شعاع سخت و ۱۶-۱۷ شعاع نرم می‌باشد. در ادامه باله پشتی دوم دارای ۷ تا ۹ بالچه و در دارامه باله مخرجی دارای ۸ تا ۱۰ بالچه می‌باشد. باله سینه‌ای دراز و داسی شکل. خط جانبی در جلو خمیده و قسمت مستقیم خلفی آن تقریبا دارای ۵۶ فلس دندانه داردر تمام طول که یک تیغه جانبی دمی را تشکیل می‌دهد. یک لکه تیره در بالای قسمت خلفی سرپوش آبششی دیده می‌شود رنگ بدن در پشت مایل به خاکستری و پهلوها و شکم نقره‌ای می‌باشد. گونه‌ای سطح زی بوده و به صورت گله‌ای حرکت می‌کنند تغذیه آنها از سخت پوستان کوچک صورت می‌گیرد تغذیه توسط خارهای آبششی صورت می‌پذیرد. بیشینه درازای بدن ۸۰ سانتی متر می باشد. محل زندگی آنها شامل ساحل خاوری آفریقا، دریای قرمز و خلیج فارس تا فرموز، هاوایی و کینسلند می‌باشد.

ماهی هامور

ماهی هامور  نام نوعی ماهی است که اندازه متوسط آن ۴۵ سانتیمتر و حداکثر طول آن ۱۵۰ سانتیمتر است. در فارسی آن را هامور سیاه نیز می گویند. رنگ بدن این ماهی قهوه‌ای تیره همراه لکه های سیاه است ، داخل دهان و فضای آبششی سرخ رنگ می‌باشد، ارتفاع بدن بیشتر از طول سر و باله پشتی دارای ۹ شعاع سخت و ۱۷ تا ۱۸ شعاع نرم می‌باشد. باله مخرجی دارای ۳ شعاع سخت و ۹ شعاع نرم و باله دمی تخت می‌باشد. دهان بزرگ و دارای ۳ یا ۴ ردیف دندان بر روی فک پائین، بدن پوشیده از فلسهای شانه‌ای، خط جانبی دارای ۴۸ تا ۵۵ عدد فلس می‌باشد.این ماهی روی بسترهای سخت و مناطق سنگی و صخره‌ای مرجانی از عمق ۳ تا ۶۰ متر زیست کرده و از ماهیان کوچک و سخت‌پوستان تغذیه می‌نماید. در خلیج فارس ایران از این نوع ماهی یافت می شود. وسایل صیدی که برای این نوع ماهی استفاده می شود عبارت است از گرگور، قلاب دستی و ترال کف. این ماهی را میتوان در کنار صخره هایی که نزدیک به ساحل است پیدا کرد. طریقۀ صید این ماهی با قلاب بدین گونه است که ماهی کوچکی را به قلاب ببندند و بدون استفاده از وزنه یا سرب آن را بداخل آبی که در نزدیکی صخره‌ها وجود دارد بیندازند تا به آرامی و آهسته آهسته زیر آب برود و برای ماهی هامور این تصور به وجود بیایید که ماهی کوچک زنده است. ماهی هامور از تیره هامور ماهیان است. وزن متوسط ان ۴-۶ کیلو گرم و به طور متوسط ۶۰ سانتی متر طول دارد این ماهی دارای فلس بوده و رنگ ان خاکستری دارای نقطه های قهوه ای رنگ است. گوشت ان خوشمزه و برای عمل اوری مناسب است .ماهی هامور به مقدار قابل توجه ای در سواحل بندر لنگه و بوشهر صید می شود و اندازه کوچکتر این ماهی در منطقه دیر صید می شود. ببشتر در بستر شنی سنگی و صخره ای دریا زندگی می کند و فصل فراوانی ان از اذر تا اواخر اسفند می باشد.

هامور یکی از ماهیهای مورد علاقه و مشتری پسند کشورهای کوچک حوزه ی خلیج همیشگی فارس می باشد.قلیه ای که با ماهی هامور بدست میاد با هیچ ماهی دیگه ای قابل مقایسه نیست:از ماهیان خوراکی عالی محسوب می شود.ماهی ﻫﺎﻣﻮﺭ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺍﺯ ﻣﺎﻫﻴﺎﻥ ﺗﺠﺎﺭﺗﻲ ﻣﻬﻢ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎﺭﺱ ﻣﺤﺴـﻮﺏ ﻣﻲ ﺷـﻮد. هامور را برای میهمانی های بزرگ به صورت درسته کبابی می کنند.پوست هامور لعاب فراوان دارد و برای همین موقع پخت قلیه، از پوست آن صرف نظر نمی کنند. گوشت هامور برای سرخ کردن، قلیه، بخارپز و کبابی مناسب می باشد. هامور نام عمومی چندین ماهی خوب خلیج فارس و دریای عمان است. هامور قهوه ای خالدار زیباترین نوع هامور است. این هامور را برای میهمانی های بزرگ به صورت درسته کبابی می کنند. گوشت هامور پس از پختن سفید و نسبتاً سفت است. پوست هامور لعاب فراوان دارد و برای همین موقع پخت قلیه، از پوست آن صرف نظر نمی کنند. گوشت هامور برای سرخ کردن، قلیه، بخارپز و کبابی مناسب می باشد.

ماهی قباد

بدن کشیده و از طرفین کاملاً فشرده، سر منفوط و درازی آن تقریباً برابر عرض بدن می‌باشد، بخش بالایی اولین کمان آبششی دارای ۱ تا ۲ عدد خار آبششی و بخش پائینی آن دارای ۷ تا ۱۲ عدد خار آبششی می‌باشد . خط جانبی در جلو دارای انشعابات ظریف زیادی بوده و تا وسط دومین باله پشتی تقریباً مستقیم است . سپس به آرامی به طرف پائین خم شده تا وسط ساقه دمی امتداد می‌یابد . باله پشتی اول دارای ۱۵-۱۷ شعاع نرم است . به‌دنبال باله پشتی دوم ۸ تا ۹ عدد بالچه و به‌دنبال باله مخرجی ۸ تا ۱۰ عدد بالچه وجود دارد . رنگ بدن در پشت آبی و طرفین نقره‌ای است در طول پهلوها سه ردیف لکه‌های گرد نامنظم وجود دارد که از چشم شروع می‌شود . بخش بالایی باله پشتی تا خار هشتم سیاهرنگ است .از نظر اندازه ، حداکثر طول چنگالی به ۷۶ سانتی متر می‌رسد . یک ماهی اپی پلاژیک و نریتیک محسوب می‌شود دامنه مهاجرت آن نسبت به ماهی شیر کمتر است، از عمق ۱۵ تا ۲۰۰ متری دیده می‌شود و گاهی وارد آبهای گل آلود مصب می‌شوند به صورت گله‌های کوچک حرکت می‌کنند، تغذیه آنها از ماهیان کوچک ( سادرین و آنچوی )، اسکودید و سخت پوستان صورت می‌گیرد . نامهای مورد استفاده در جنوب ایران : قباب، شیر وسایل صید : تورگوشگیر، تورگردان پیاله‌ای و قلاب خزنده .

از خانواده ماهی تن است. گوشت سفید و پر چربی و لطیف دارد ولی زود تازگی خود را از دست می دهد. قباد را به صورت کبابی، بخار پز، سرخ کرده مصرف می کنند.

ماهی صبیتی

ماهی صبیتی رنگ این ماهی نقره ای است. تمام فلس ها در وسط تیره هستند، باله پشتی با لکه خاکستری و حاشیه سیاه و باله دمی سیاه خاکستری ،باله مخرجی خاکستری و باله سینه ای وشکمی کمی گوشتی رنگ است. شبیه سنگسر است. پشت این ماهی قهوه ای یا خاکستری مایل به نارنجی است. زیر شکمش سفید است. این ماهی برای سرخ کردن و قلیه مناسب است.

ماهی صبور

ماهی صبور نوعی ماهی از راستهٔ شگ‌ماهی‌شکلان و خانوادهٔ شگ‌ماهیان  و سرده صبوران  است. صبور از دریا به رودخانه برای تخم ریزی مهاجرت می‌کند و برای محافظت از خود به صورت آرایش ماهی بزرگ قرار می‌گیرد. ماهی صبور تنها گونه آنادرموس در بین ماهیان جنوب ایران است. در ماهی صبور قاعده باله مخرجی بزرگتر از قاعده باله پشتی است. این ماهی دارای کیل شکمی فلس‌دار است و کیسه شنای آن از جلو با معده و از پشت با مخرج ارتباط دارد. ماهی صبور ۲ سوپر آروارهٔ بالایی دارد و پشت سر پوش آب ششی آنها یک لکه سیاه وجود دارد که به دنبال آن لکه‌های کوچکتری قرار گرفته‌است. شباهت این ماهی با نوع دیگری بنام پیکو مشکل است اما بدلیل رنگ خاص ماهی صبور که متمایل به آبی و شکل بدنی آن و نوع زاویه چشمها قابل تشخیص است. ماهی پیکو خارهای زیادتری دارد. از تیره شک ماهیان است. ماهی استخوانی است بالا و پشت ان خاکستری تیره که در پهلوها وبدنه به نقره ای تغییر پیدا میکند گوشت ان سفید و دارای استخوانهای کوچک در تمام بدن است.

صبور ماهی رودخانه است، کتابی شکل، رنگ نقره ای درخشان، فلس درشت، گوشت پر چرب خوشمزه، ولی با خارهای ریز فراوان. پخت این ماهی بیشتر به صورت کبابی و شکم گرفته مناسب است.

ماهی صافی

دو نوع دارد. صافی عجمی، با رنگ سیاه (یا قهوه ای متمایل به سبز) و لکه های سفید و ماهی صافی عربی با رنگ قهوه ای روشن تا سبز و شکم نقره ای. این ماهی در ماههای تیر و مرداد و شهریور در آبهای خلیج فارس فراوان است و با گرگور صید می شود. جثه ماهی صافی کوچک است و طول بزرگترین آن به سی و پنج سانتیمتر می رسد و گوشت لذیذی دارد

ماهی شوریده‌

شوریده‌ماهیان خانواده‌ای از ماهیان هستند. شوریده‌ماهیان بالهٔ پشتی بلندی دارند که تا نزدیک دم آن‌ها می‌رسد. یکی از ویژگی های بارز خانواده شوریده ماهیان داشتن خط جانبی بسیار پیشرفته است که مثلاً در ماهی شوریده تا انتهای باله دمی هم میرسد در حالی که این خط در بهترین حالت در ماهی های دیگر تا ابتدای ساقهدمی گسترش یافته. همچنین این ماهی ها دارای اتولیت یا سنگ گوشهای بسیار بزرگی می باشند که نام جنس ماهی شوریده یعنی اتولیتس نیز بر همین اساس انتخاب شده. اکثر این اتولیت ها دارای نقوشی هستند و مثلاً در ماهی شوریده نقش یک نوزاد قورباغه بر روی آن دیده میشود. از دیگر ویژگی های خانواده شوریده ماهی ها قابلیت ایجاد صوت در آنهاست و برای همین آنها را ماهی های غر غر کننده می نامند. در این تولید صوت، کیسه شنای بسیار بزرگ آنها نقش دارد. کیسه شنا در اکثر این ماهیان هویجی شکل و دارای زوائدی است. در سالهای اخیر به علت صید بی رویه و استفاده از ابزار غیر استاندارد مانند تور ترال صید میگو و صید ماهیان کوچک و همچنین نا مناسب بودن فصل ممنوعیت صید و گرمای شدید هوا و کم آبی در منطقه هندیجان و خور موسی، صید این ماهی ارزشمند با کاهش همراه بوده است. ظاهراً در برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس فعالیتهایی برای پرورش مصنوعی ماهی شوریده انجام پذیرفته است ولی چنین گزارشی در مورد ایران در دست نیست.

دوکی شکل ظریف و کشیده با فلس ریز نقره ای. گوشت آن سفید و کم خار است و پس از پخت، نرم و لطیف است. شوریده را درسته و با شکم خالی می توان سرخ کرد. شوریده از جمله گونه ­های مهم در آبهای خلیج فارس و دریای عمان می­باشد که از لحاظ ارزش اقتصادی از دیرباز مورد توجه بوده است. شوریده یکی از ماهیان ممتاز جنوب است. تیغ خیلی کمی دارد و به راحتی قابل تفکیک و جدا کردن از گوشت ماهی می باشد.

ماهی شانک

فرم و رنگ بدن: بدن مرتفع و فشرده بر روی چشمها یک بر آمدگی مشخص وجود دارد.رنگ بدن خاکستری کم رنگ تا متمایل به سفید، باله های شکمی و مخرجی متمایل به سفید با هاله زرد رنگ و  باله دمی زرد روشن با حاشیه سیاه است و بالای سرپوش آبششی دارای یک لکه تیره و سرپوش آبششی دارای یک خار کوتاه و کند است. باله ها: باله پشتی دارای ۱۱شعاع سخت و ۱۲-۱۱ شعاع نرم .باله مخرجی دارای ۳شعاع سخت و ۹-۸ شعاع نرم است. شعاع سخت دوم از باله مخرجی پهن و خیلی بلند است. فلس:  بر روی خط جانبی دارای ۵۰-۴۸ فلس و فلسها شانه ای است.خط جانبی موازی با خط پشتی است. دندان: در هر فک دارای ۷-۴ دندان بزرگ و کم و بیش فشرده در جلو و به دنبال آن ۳ تا ۵ ردیف دندان آسیایی شکل است.دهان انتهایی تا اندازه ای مایل به طور متوسط قابل ارتجاع است. طول: بیشینه درازای بدن ۳۰cm و طول استاندارد آن۲۱cm است. سایر مشخصات: دهانه های آبششی و پرده های آبششی جدا از هم بدون قطعه رابط است. ارزش اقتصادی:دارای گوشت خوراکی و عالی و به صورت تازه و منجمد مورد مصرف قرار می گیرد.

از خانواده صبیتی است. این ماهی برای قلیه مناسب است و فیله آن برای سرخ کردن خوب است.

ماهی سکن

دوکی شکل، رنگ فولادی بسیار تیره دارد. گوشت پر چرب این ماهی مناسب است برای سرخ کردن، قلیه، کبابی، بخارپز. ماهی سکن از ماهی های آب شور جنوب کشور است. ماهی سکن که آن را با نام ماهی سه کله نیز می شناسند از ماهی های پر طرفدار در جنوب کشور است و مصرف بالایی نیز دارد . این ماهی به دلیل این که از آبزیان خوراکی و گوشتی صادراتی جنوب کشور محسوب می شود , علاوه بر ارزش تغذیه ای که دارد از با ارزش ترین ماهی ها از جهت اقتصادی و تجاری به حساب می آید. ماهی سکن یا سه کله در واقع در خانواده بزرگ ماهیان تن قرار می گیرد.  ماهی های تن از جمله محبوب ترین و پر مصرف ترین ماهی های آب شور هستند که در سرتاسر دنیا مصرف کنندگان فراوانی دارند. ماهی سه کله یا سکن از نظر جثه ای تقریبا ماهی بزرگی به حساب می آید و گوشت بسیار لذیذی نیز دارد. این ماهی همچنین به صورت عمده جهت صادرات عرضه می شود.

دوکی شکل، رنگ فولادی بسیار تیره دارد. گوشت پر چرب این ماهی مناسب است برای سرخ کردن، قلیه، کبابی، بخارپز. بسیار لذیذ است و گوشت لُخم و بی خاری دارد.اگر با تیغ ماهی مشکل دارید،پیشنهاد می کنیم از ماهی سکن مصرف کنید تا مشتری دائمی این ماهی خوشمزه شوید. رنگ گوشت ماهی سکن سفید و دارای چربی خاصی در گوشتش می باشد که این مسئله یعنی امگا۳ یا همان اسیدهای چرب مفید،در گوشت این ماهی به وفور یافت می شود. گوشت بی خار و تُرد این ماهی باعث شده تا هر غذائی که با ماهی در مد نظر دارید،بتوان بنحو احسن با این ماهی پخت کنید.ماهی سکن برای “کباب چنجه ماهی”و”کوبیده ماهی”وقلیه،شامی ماهی،کتلت ماهی،سوخاری و شینسل بی نهایت مناسب باشد

ماهی سنگسر طلایی

ماهی سنگسر از تیره سنگسر ماهیان است. وزن تقریبی ان نیم تا پنج کیلو گرم و طول ان ۲۵-۷۵سانتی متر است رنگ ان در ناحیه پشت به رنگ طلای برنزی با سایه مایل به سبز پهلو ها و شکم نقره ای رنگ، خالهای نامشخص در پشت چشم و با باله پشتی با لبه تیره.سَنگسَرماهیان (Haemulidae) یکی از خانواده‌های ماهیان است.از ماهیان این خانواده که در خلیج فارس و دریای عمان زیست می‌کنند: خنو خاکستری،خنو لیمویی، خنو زردباله، خنو خال‌سیاه، سنگسر شش‌خط، سنگسر، سنگسر چهارلکه، سنگسر مخطط.

کشورهای محل زندگی ماهی سنگسر معمولی: ایران، کویت، عمان، پاکستان، هند، یمن، سودان، سومالی، مصر، کنیا، ماداگاسکار، موزامبیک، پابوا گینه نو، فیلیپین، اندونزی، مالزی، تایلند، هنگ کنگ، تایوان، ژاپن، استرالیا، جیبوتی، کومور، میکرونزی، آفریقای جنوبی و…

اکوسیستم ها: خلیج فارس، دریای عمان، اقیانوس هند، دریای سرخ، دریای عرب، اقیانوس اطلس، جریان اقیانوسی اگولاس، خلیج عدن، دریای اندونزی، سواحل استرالیا، اقیانوس آرام، جریان ساحلی سومالی، دریای جنوبی چین، رودخانه چیکو، دریای زرد، رودخانه کائوپینگ(تایوان)، رودخانه شیتسائو، رودخانه شیلیائو، رودخانه سیکائو (تایلند)، رودخانه تانشوئی، رودخانه سنگ ون و…

زیستگاه های مورد علاقه ماهی سنگسر معمولی: ساکن دریا و نیز آبهای لب شور، مجاور صخره ها. نواحی گرمسیری از ۳۲ درجه شمالی تا ۳۲ درجه جنوبی و ۱۸ درجه شرقی تا ۱۵۴ درجه شرقی. ساکن آبهای غیر شفاف مجاور ساحل با بستر گلی یا شنی تا عمق ۷۵ متری هستند. به خورها و آبهای با شوری کمتر وارد میشوند. در مجاورت آوارها و مواد تخریبی تجمع یافته در بستر دیده میشود.

مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک ماهی سنگسر معمولی: شکل بدن: بدن دوکی شکل، باریک و بلند با سر محدب | یک باله پشتی با ۱۲ شعاع سخت و ۱۳-۱۵ شعاع نرم | باله مخرجی ۳ شعاع سخت و ۷-۸ شعاع نرم | باله سینه ای دارای ۱-۱۸ شعاع نرم | باله شکمی | فلسهای حفره دار خط جانبی ۴۶-۵۰ عدد | فاقد سبیلک | ۱۷-۱۹ خار آبششی، ۱۲-۱۳ عدد در شاخه پایین و ۵-۶ عدد در شاخه بالا | دهان انتهایی | دارای دو منفذ و یک شکاف مرکزی زیر چانه | رنگ معمولا نقره ای با رنگمایه طلایی در پهلو ها، سرپوش بالایی زرد-زیتونی و پوزه تیره و زرد | ماهیان جوان ۷-۱۱ نوار عمودی در بالای پهلوها دارند و بالغین نقاطی عمودی روی بدن دارند که تشکیل نوارهایی را میدهند | دندانهای فکی کوچک و نوک دار، دندانهای ردیف بیرونی دراز | اندازه: حداکثر طول کل گزارش شده، ۸۰ سانتیمتر (موزامبیک) و طول کل رایج آن ۵۰ سانتیمتر میباشد. وزن به ۶ کیلوگرم میرسد (استرالیا).

ماهی سنگسر

ماهی سنگسر از تیره سنگسر ماهیان است. وزن تقریبی ان نیم تا پنج کیلو گرم و طول ان ۲۵-۷۵سانتی متر است رنگ ان در ناحیه پشت به رنگ طلای برنزی با سایه مایل به سبز پهلو ها و شکم نقره ای رنگ، خالهای نامشخص در پشت چشم و با باله پشتی با لبه تیره.سَنگسَرماهیان (Haemulidae) یکی از خانواده‌های ماهیان است.از ماهیان این خانواده که در خلیج فارس و دریای عمان زیست می‌کنند: خنو خاکستری،خنو لیمویی، خنو زردباله، خنو خال‌سیاه، سنگسر شش‌خط، سنگسر، سنگسر چهارلکه، سنگسر مخطط. مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک ماهی سنگسر معمولی: شکل بدن: بدن دوکی شکل، باریک و بلند با سر محدب | یک باله پشتی با ۱۲ شعاع سخت و ۱۳-۱۵ شعاع نرم | باله مخرجی ۳ شعاع سخت و ۷-۸ شعاع نرم | باله سینه ای دارای ۱-۱۸ شعاع نرم | باله شکمی | فلسهای حفره دار خط جانبی ۴۶-۵۰ عدد | فاقد سبیلک | ۱۷-۱۹ خار آبششی، ۱۲-۱۳ عدد در شاخه پایین و ۵-۶ عدد در شاخه بالا | دهان انتهایی | دارای دو منفذ و یک شکاف مرکزی زیر چانه | رنگ معمولا نقره ای با رنگمایه طلایی در پهلو ها، سرپوش بالایی زرد-زیتونی و پوزه تیره و زرد | ماهیان جوان ۷-۱۱ نوار عمودی در بالای پهلوها دارند و بالغین نقاطی عمودی روی بدن دارند که تشکیل نوارهایی را میدهند | دندانهای فکی کوچک و نوک دار، دندانهای ردیف بیرونی دراز | اندازه: حداکثر طول کل گزارش شده، ۸۰ سانتیمتر (موزامبیک) و طول کل رایج آن ۵۰ سانتیمتر میباشد. وزن به ۶ کیلوگرم میرسد.

ماهی کتابی شکل، پوست نقره ای گاهی به سرخی می زند. فلس درشت، استخوان نسبتاً زیاد دارد. فیله سنگسر را می توان سرخ کرد و برای قلیه و کبابی هم مناسب است.

ماهی سرخو

خانواده سرخو ماهیان در سه زیرگونه (سرخو لکه دار ،سرخو چشم درشت(عینکی) و سرخو معمولی) در خلیج فارس زندگی میکنن بیشتر بصورت گروهی در مناطق کم عمق و صخره ای در هنگام شب به تغذیه از ماهیهای کوچک ، سخپوستان و نرمتنان دریایی میپردازند.بدن مستطیلی شکل ،رنگ آن در ناحیه پشت قهوه ای مایل به قرمز تیره بوده که در زیر خط جانبی روشن تر شده و بطرف شکم زرد مایل به قرمز کم رنگ می شود .بر روی خط جانبی پهلویی و در موازات باله پشتی نرم یک خال تیره رنگ غیر واضع دیده می شود رنگ سر زرد مایل به قرمز روشن ،باله های فرد زرد مایل به قرمز و باله های زوج به رنگ زرد روشن است ،درازای آن ۳۵ سانتی متر و طول استاندارد آن ۱۲ سانتی متر است.

شبیه سنگسر است. رنگ آن نارجی است. گوشت سفید و لطیف دارد. برای سرخ کردن و قلیه مناسب است. ماهی سرخو یکی از بهترین و لذیذترین ماهی‌های پرچرب دریای جنوب است. سرخو منبع غنی ویتامین B12،B6 و املاحی چون فسفر و پتاسیم است و با کاهش سطح هموسیستئین از خطر پارگی دیواره عروق خونی می‌کاهدتریپتوفان پیش ساز سروتونین (هورمون شادی‌بخش) بوده و سبب بهبود خلق می‌شود.  سلنیوم این ماهی نیز چشمگیر بوده و تا ۸۰ درصد نیاز روزانه بدن را به این ماده معدنی تامین می‌کند.  سلنیوم نوعی آنتی‌اکسیدان قوی است که با کاهش سطح سموم بدن باعث تقویت سیستم ایمنی و افزایش باروری می‌شود.  مصرف این ماهی با نظر پزشک مربوطه برای مبتلایان به بیماری قند توصیه می‌شود، چرا که اسید چرب امگا‌‌ـ‌۳ و اسید‌های آمینه ضروری و ویتامین‌های گروه B آن به تعادل و تثبیت قند خون کمک می‌کنند.

ماهی سارم

فرم و رنگ بدن: بدن دوکی شکل و بیضوی ، رنگ بدن نقره ای باله ها: اولین باله پشتی ۷ خار کوتاه و دومین باله پشتی یک خار و ۲۰-۱۹ شعاع نرم که دارای ۱۰-۸ دنبالچه است و  باله مخرجی ۲خار و به دنبال آن دومین باله مخرجی و یک خار و۲۰-۱۸ شعاع نرم که دارای ۱۰-۸ دنبالچه است. فلس: فلسها کوچک و سوزنی شکل است. دندان: آرواره پایین از آرواره بالایی مقداری جلوتر آمده و در آرواره پایینی ۲ ردیف دندان با شیار میانی وجود دارد. طول: طول چنگالی آن در حدود ۱۵۰cmاست. سایر مشخصات: باله پشتی یک لکه سیاه دارد و  بدن آن دارای لکه های سربی شکل به تعداد ۷-۶  لکه در قسمت بالای بدن است. مکان زندگی : اندازه آنها متوسط بوده و جزء ماهیان آب شور محسوب می شوند و در آبهای دریایی دور از ساحل بسر می برند. تغذیه : جزء ماهیان گوشتخوار و درنده محسوب می شوند و از میگوها و  موجودات ریز آبی تغذیه می کنند. پراکنش: سراسر  خلیج فارس و دریای عمان ، آبهای گرم اقیانوس هند ،مجمع الجزایر مالایا

ماهی راشگو

یکی دیگر از ماهیان ممتاز جنوب ماهی راشگو می باشد.به جرات می توان گفت یکی از زیباترین ماهی های دریا راشگو است. و بی دلیل نیست که لقب آهوی دریا به این ماهی داده اند.هیچ ماهی به خوشمزگی و خوش تراشی قامت معتدل و زیبای راشگو نیست.نامی بر رنگ های ملایم و موزون او نمی شود گذاشت.گوئی طلا را به ارغوان آغشته اند.در بعضی از بنادر جنوب به آن “طاهر”نیز می گویند.از نظر شکل ظاهری تقریبا شبیه شوریده است ولی دهانش مثل شوریده جلو نیست.دهان راشگو تمایل به پائین دارد.رنگ بدنش از پشت خاکستری  و در پهلو ها نقره ای و در قسمت شکم سفید رنگ می باشد.یکی دیگر از مشخصه های ماهی راشگو ،چشمهای این ماهی است که دارای پلک سوم می باشد.که توسط یک پرده ی ژلاتینی پوشیده شده است.این ماهی گوشت بسیار لذیذ و تردی دارد و معمولا برای سرخ کردن و کبابی مورد استفاده قرار می گیرد.البته برای شکم پر و ته چین بندری هم بی نظیر می باشد.ماهی راشگو در زمانهائی که هوا معتدل است در آبهای کم عمق ساحل روی بسترهای گل و شن زندگی می کند.زمانی که هوا خیلی گرم یا سرد می شود نزدیک ساحل می آید و وارد خورها و خلیج می شود.

شکل دوکی، پوست نقره ای روشن با فلس کوچک، دم دو فاق، اطراف چشم و پوزه آن گاهی به رنگ سرخ است. راشکو ماهی مرغوب جنوب است. ضایعات آن کم است. گوشت آن سفید و لطیف است. برای هر نوع پخت و پز سرخ کرده، بخار پز، کبابی، قلیه مناسب است. از ماهیان ممتاز جنوب ماهی راشگو می باشد.به جرات می توان گفت یکی از زیباترین ماهی های دریا راشگو است. و بی دلیل نیست که لقب آهوی دریا به این ماهی داده اند. هیچ ماهی به خوشمزگی و خوش تراشی قامت معتدل و زیبای راشگو نیست. .این ماهی گوشت بسیار لذیذ و تردی دارد و معمولا برای سرخ کردن و کبابی مورد استفاده قرار می گیرد

ماهی خارو

خاروماهیان یا کیروسنتریدا خانواده‌ای از دو گونه ماهیان پرتوباله است که به شاه‌ماهی‌ها نسبت داده می‌شود. خاروماهیان از راسته شگ‌ماهیان می‌باشند. ماهی‌های این تیره دارای بدنی کشیده و بلند و دندان‌های نیش بزرگ و تیزی هستند که پاره کردن طعمهٔ شکار شده را تسهیل می‌بخشد. این ماهی‌ها دارای فلس‌های ریزی هستند و بدنی نقره‌ای و پشتی آبی رنگ دارند. همچنین فاقد کیل شکمی و خط جانبی هستند و شکاف دهان فوقانی آن‌ها کوچک بوده و چشمانشان نمی‌رسد. باله‌های پشتی و مخرجی آن‌ها در انتهای بدنشان قرار گرفته‌است و باله‌های مخرجی عریض‌تر از باله‌های پشتی می‌باشند. باله‌های شکمی آن‌ها کوچک و بالهٔ دمی نیز دوشاخه می‌باشد. این ماهی‌ها دارای دریچه‌هایی درهم پیچیده در روده خود هستند و کیسهٔ شنای آن‌ها با معده و مخرج در ارتباط است.

از نوع ماهیان درجه سه است که تا حدی استخوانی است. وزن ان بین ۲۵۰گرم تا۲ کیلو گرم است، این ماهی شنای سریع دارد و در بستر گلی زندگی میکند. پوست صاف به رنگ نقره ای درخشان دارد . تسمه ای شکل است . چنان که از نام این ماهی پیداست ، تیغ فراوان دارد ولی خارهای آن درشت است . این ماهی را می توان کبابی کرد . فیله آن برای سرخ کردن مناسب است. از این ماهی ، شور ، هم درست می کنند .

ماهی حلوا سیاه

میش ماهی این ماهی بزرگترین ماهی خوراکی خلیج فارس است. وزن این ماهی حدود ۴-۶۰ کیلو گرم وطول ان ۴۰-۱۵۰ سانتی متر می باشد،دارای پوست نقره ای خاکستری و سر بزرگ می باشد. تجمع این ماهی در مناطق قشم، دیر و خارک می باشد. این ماهی به حلوا سفید شباهت دارد. پوست آن خاکستری تیره است. گوشت حلوا سیاه به لطافت حلوای سفید نیست ولی مزه آن بسیار خوب است.

ماهی حلوا سفید

ماهی حلوا سفید: وزن آن بین ۲٫۵ – ۱٫۲۵ کیلوگرم و طول آن بین ۱۵ – ۳۵سانتی متر می باشد.گوشت این ماهی سفیدرنگ است و گوشت آن به سهولت از استخوان جدامی شود.سرماهی کوچک است. خوزستانی ها به حلوا سفید, زبیده می گویند . زبیدی در زبان عربی از زبده گرفته شده به معنای برگزیده است . این ماهی کتابی شکل و چهار گوش است به رنگ نقره فام ، فلس بسیار نرمی دارد که با مالش دست برداشته می شود . برای تمیز کردن آن کافی است شکافی در زیر گوش آن بدهید و اندرونه و  آبشش ها را با انگشت بیرون بکشید . سر و دم ماهی را نیز لازم نیست بزنید . معمولاً این ماهی را به صورت شکم خالی در روغن سرخ می کنند .

ماهی حلوا گوشتی است و تیغ ندارد.ماهی حلوا سیاه برای سرخ کردنی ماهی مناسبی میباشدماهیحلوا برای “شکم پر” و” ته چین ماهی “نیز مناسب است مصرف ماهی شوریده، شیر و حلوا که جزو ماهی‌ های جنوب هستند به ویژه در دوران سالمندی که مشکلات اسید معده و مشکلات گوارشی پیش می ‌آید و هضم موادغذایی مشکل‌ تر می ‌شود، قطعا مفید تر است.خوزستانی ها به حلوا، زبیده می گویند و زبیدی در زبان عربی از زبده گرفته شده به معنای برگزیده. این ماهی کتابی شکل و چهار گوش است به رنگ نقره فام، فلس بسیار نرمی دارد که با مالش دست برداشته می شود. برای تمیز کردن آن کافی است شکافی در زیر گوش آن بدهید و آبشش ها را با انگشت بیرون بکشید. سر و دم ماهی را نیز لازم نیست ببرید. معمولاً این ماهی را به صورت شکم خالی در روغن سرخ می کنند.

ماهی تن

تُن نام چند نوع ماهی بزرگ اقیانوسی از خانواده تون‌ماهیان scombridea است. این نوع ماهی خیلی سریع شنا می‌کند و سرعت حرکت آن به ۷۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. بعضی از انواع تن خونگرم می‌باشند. برخلاف انواع دیگر ماهی که گوشت سفید دارند، ماهی تن گوشت صورتی یا قرمز تیره دارد. علت قرمزی گوشت آنها، میزان زیاد میوگلوبین (پروتیین محتوی آهن قرمز در عضله)، در بافت‌های ماهیچه است.گوشت سفت ماهی تن دارای پروتئین و ویتامین‌های بسیاری است. بیشتر ماهیان تن در دریاهای گرم زندگی می‌کنند، اما بسیاری از آنان در فصل تابستان به آب‌های شمالی کرهٔ زمین سفر می‌کنند. “بال ماهی آبی” حدود ۳ متر طول دارد. الباکور از انواع دیگر ماهی تن هستند. برخی از انواع بزرگتر ماهی تن مانند بلوفین می‌توانند حرارت بدنشان را با فعالیت‌های ماهیچه‌ای بالاتر از دمای آب ببرند. این کار به آنها کمک می‌کند که بتوانند در آب‌های سرد زنده بمانند. مهم تر از همه این که، گوشت ماهی تن هم مانند گوشت بیشتر انواع ماهی ها ، سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ است که مصرف آن مشکلات پوستی و التهابات را کاهش می دهد و سرعت بهبود بیماران قلبی را بالا می برد.

برخی از گونه های این خانواده در آب های جنوب کشور ما زندگی می کنند. این ماهی دارای سرعت زیادی هنگام شنا کردن هستند. اگر این ماهی را در استخرهای کوچک، آکواریوم یا در محیطی قرار داد که از شنا کردن آنها جلوگیری به عمل آید بدون شک فوراً خواهند مُرد. این ماهی بیشتر به صورت کنسرو تهیه می کنند، کنسرو این ماهی بین کنسرو ماهی ها از معروفیت خاصی برخوردار است.

ماهی بیاح

بیاح‌ها نام یک سرده از تیره ماهی کفال است. ازجمله بیاح‌ها می‌توان به ماهی مید اشاره کرد. ماهی بیاه رنگ این ماهی در بالای بدن خاکستری سبز و در پهلو و شکم نقره ای ،لبه ی عقبی باله دمی تیره و بقیه باله ها شفاف میباشد. این ماهی ساحلی است و با وسایل صید ثابت نزدیک ساحل صید میشود.

شیرماهی

شیر ماهی یا ماهی شیر نام نوعی ماهی آب شور که دارای اسکلت استخوانی است. این ماهی همچنین در خلیج فارس زیست و صید می‌شود. نوعی از ماهی فلس دار که گوشت بسیار لذیذی دارد. این ماهی در منطقه وسیعی در جنوب شرقی آسیا و خاور میانه، چین، ژاپن، استرالیا و سواحل شرقی آفریقا یافت می‌شود. این ماهی از ماهی قباد بزرگتر می‌باشد ولی شکل آن به ماهی قباد شبیه است. ماهی شیر از رده تن ماهیان می‌باشد. دریازی می‌باشد و باله دمی دو شاخه از ویژگی‌های مهم این ماهی است. از نظر ظاهری بدن این ماهی دوکی شکل است و مقطع عرضی آن بیضی است. طول این ماهی بین ۱۲۰ تا ۲۴۰ سانتیمتر می‌باشد. خوراک این ماهی از ماهی‌های کوچکتر و آبزیان پلانگتونی تشکیل می‌شود. ماهی شیر در آبهای خلیج فارس نیز وجود دارد. این ماهی را می‌توان اغلب در آبهای کم عمق و در طول شیبهای ساحلی یافت.

ماهی دوکی شکل، درشت و کشیده از خانواده، تن با پوزه باریک و دم باز، پوست آن نازک و صاف، به رنگ سربی نقره ای دارد. گوشت خام آن صورتی کمرنگ است. این ماهی تقریباً بی خار است. گوشت فراوان دارد. ضایعاتش کم است. این ماهی را می توان به صورت سرخ کرده، بخارپز، کبابی و شکم گرفته پخت.